İcra takibine itiraz, ilamsız takipte borçlunun kendisine gönderilen ödeme emrine karşı, tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak yaptığı başvurudur. Süresinde yapılan itiraz, icra takibini durdurur. Bu aşamadan sonra takibe devam etmek isteyen alacaklının mahkemeye başvurması gerekir.

Bu yazıda genel haciz yoluyla ilamsız takipte icra takibine itirazın süresini, nasıl yapılacağını, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve itirazın ardından açılabilecek davaları anlatıyoruz.

İlamsız Takip ve Ödeme Emri Nedir?

İlamsız takip, alacaklının elinde bir mahkeme kararı (ilam) olmadan başlattığı icra takibidir. Alacaklı icra dairesine takip talebinde bulunur. Bunun üzerine icra dairesi borçluya bir ödeme emri gönderir.

Ödeme emri (İİK m. 60) borçluya şu hususları bildirir:

  • Borcun 7 gün içinde ödenmesi gerektiğini,
  • Borca veya imzaya itiraz edilecekse bunun 7 gün içinde yapılması gerektiğini,
  • Süresinde ödeme veya itiraz yapılmazsa cebri icraya (haciz işlemlerine) geçileceğini,
  • Mal beyanında bulunma yükümlülüğünü ve buna aykırılığın sonuçlarını.

Bu yazı genel haciz yoluyla ilamsız takibi esas alır. Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayalı takiplerde süre ve başvuru yeri farklıdır.

İcra Takibine İtiraz Süresi: 7 Gün

İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 62/1’e göre borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır. Süre, ödeme emrinin size tebliğ edildiği günü izleyen günden başlar.

Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz işlemlerine geçebilir.

Takip türü İtiraz süresi Başvuru yeri
Genel haciz yoluyla ilamsız takip 7 gün İcra dairesi
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip 5 gün İcra mahkemesi

İcra Takibine İtiraz Nasıl Yapılır?

Yazılı veya sözlü itiraz

İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine dilekçe ile veya sözlü olarak yapılabilir. Sözlü itiraz, icra müdürü tarafından tutanağa geçirilir. Borçluya, itirazını yaptığına dair ücretsiz bir belge verilir.

Takibin başka bir şehirde başlatıldığı durumlar uygulamada sık görülür. Örneğin Kartal’da oturan bir borçluya başka bir ildeki icra dairesinden ödeme emri gelebilir. Böyle durumlarda e-imza veya mobil imzası olan borçlular, UYAP Vatandaş Portal üzerinden dosyaya elektronik olarak dilekçe gönderebilmektedir.

İtirazda sebep göstermek gerekir mi?

Genel kabule göre borçlu, borca itirazında sebep göstermek zorunda değildir. “Borcum yoktur” şeklindeki bir itiraz da takibi durdurur.

Ancak İİK m. 63’e göre borçlu, ileride görülebilecek itirazın kaldırılması duruşmasında itiraz sebeplerini kural olarak değiştiremez ve genişletemez. Bu nedenle itiraz sebeplerinin baştan düşünülerek yazılması faydalıdır.

Dikkat edilmesi gereken özel itirazlar

  • İmzaya itiraz: Takip, borçlunun imzasını taşıyan bir belgeye dayanıyorsa ve borçlu bu imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürüyorsa, bunu itirazında ayrıca ve açıkça belirtmelidir. Aksi hâlde belgedeki imza kabul edilmiş sayılır.
  • Borcun bir kısmına itiraz: Borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediliyorsa, itiraz edilen miktarın açıkça gösterilmesi gerekir. Aksi hâlde itiraz geçersiz sayılabilir. Kabul edilen kısım için takip devam eder.
  • Yetkiye itiraz: Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı düşünülüyorsa, yetki itirazı da borca itirazla birlikte, aynı 7 günlük süre içinde yapılmalıdır.
  • Adres bildirimi: İtiraz eden borçlu, Türkiye’de bir tebligat adresi göstermelidir.

Süresi Kaçırılırsa: Gecikmiş İtiraz

Borçlu, kendi kusuru olmayan bir engel nedeniyle 7 günlük süre içinde itiraz edemediyse, İİK m. 65’teki gecikmiş itiraz yoluna başvurabilir. Ağır hastalık veya tebligatın öğrenilmesini engelleyen ciddi bir durum bu tür engellere örnek olabilir.

Gecikmiş itiraz, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren 3 gün içinde, mazeret ve deliller gösterilerek icra mahkemesine yapılır. Bu yola, takip konusu malların paraya çevrilmesi tamamlanıncaya kadar başvurulabilir.

İtirazın Sonuçları: Takip Durur

İİK m. 66’ya göre süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bu aşamadan sonra alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazı ortadan kaldırması gerekir. Bunun için iki yol vardır:

İtirazın iptali davası İtirazın kaldırılması
Dayanak İİK m. 67 İİK m. 68
Nerede? Genel mahkemeler (asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici, sulh hukuk) İcra mahkemesi
Süre İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 6 ay
Ne gerekir? Alacak her türlü delille ispatlanabilir İmzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış borç ikrarı ya da resmî belge gibi nitelikli belgeler

İcra inkâr tazminatı ve kötü niyet tazminatı

İtirazın iptali davasında borçlunun itirazı haksız bulunursa, borçlu aleyhine alacağın yüzde 20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. Alacaklının takibi haksız ve kötü niyetli bulunursa, bu kez alacaklı aleyhine aynı oranda kötü niyet tazminatına hükmedilebilir. Benzer bir tazminat düzenlemesi itirazın kaldırılması yolunda da öngörülmüştür.

Arabuluculuk şartı

Ticari uyuşmazlıklarda konusu para alacağı olan itirazın iptali davalarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m. 5/A). Kira ve tüketici uyuşmazlıklarında da ilgili kanunlarda zorunlu arabuluculuk düzenlemeleri bulunduğundan, dava öncesinde bu şartın değerlendirilmesi gerekir.

Borcu Ödediyseniz: Menfi Tespit ve İstirdat

Borçlu, takipten önce veya takip sırasında borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açabilir (İİK m. 72). İtiraz etmediği veya itirazı kaldırıldığı için borcu ödemek zorunda kalan kişi ise, ödeme tarihinden itibaren 1 yıl içinde istirdat (geri alma) davası açabilir.

Sonuç

İcra takibine itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yapılır ve süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. İmzaya itiraz, kısmi itiraz ve yetki itirazı gibi özel durumlarda itirazın açık ve eksiksiz yazılması önemlidir. Takip durduktan sonra alacaklı, itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yollarına başvurabilir. Bu nedenle itiraz dilekçesinin, ileride görülebilecek davalar düşünülerek hazırlanması faydalı olur.

İstanbul’da veya başka bir ilde başlatılmış bir takibe ilişkin ödeme emri aldıysanız, belgeyi ve tebliğ tarihini not ederek sürenizi hesaplamanız ilk adımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İcra takibine itiraz süresi ne zaman başlar? Süre, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği günü izleyen günden başlar ve 7 gündür. Son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş gününün sonunda dolar.

İcra takibine itiraz ücretli mi? İcra dairesine yapılan itiraz için borçluya ücretsiz bir alındı belgesi verilir. Dilekçenin elektronik ortamda gönderilmesi veya bir vekil aracılığıyla yapılması gibi durumlarda ayrıca masraf doğabilir.

İtiraz ettikten sonra maaşıma haciz konulabilir mi? Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; bu nedenle itiraz edilen kısım için haciz işlemi yapılamaz. Ancak alacaklı itirazın iptali veya kaldırılması yoluna başvurur ve kazanırsa, takip kaldığı yerden devam eder.

Borca itiraz ettim ama borcum varsa ne olur? Haksız bir itiraz sonrasında alacaklı itirazın iptali davası açar ve kazanırsa, borçlu alacağın en az yüzde 20’si oranında icra inkâr tazminatı ödemek zorunda kalabilir. Bu nedenle itirazın gerçek bir uyuşmazlığa dayanması önemlidir.

İtirazı e-Devlet üzerinden yapabilir miyim? e-Devlet şifresi tek başına dilekçe imzalamak için yeterli değildir. E-imza veya mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden icra dosyasına dilekçe gönderebilirsiniz. Aksi hâlde itirazı icra dairesine şahsen yapmanız gerekir.

Hukuki Bilgi Notu

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her hukuki durum kendine özgü koşullar içerdiğinden, somut durumunuz için bir avukattan danışmanlık almanız önerilir.