İşe İade Davası Kaç Gün İçinde Açılmalı?

İşe iade davası doğrudan açılamaz; işçi önce fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa işe iade davası süresi, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki haftadır ve dava iş mahkemesinde açılır. Bu süreler 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinde düzenlenmiştir.

İşe İade Süresi Ne Zaman Başlar?

Süre, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihte başlar. İşçinin işten ayrıldığı gün veya son maaşını aldığı gün değil, feshin kendisine yazılı olarak bildirildiği gün esas alınır.

İş Kanunu’na göre fesih bildiriminin yazılı yapılması ve fesih sebebinin açık ve kesin biçimde gösterilmesi gerekir. Bildirim elden, noter aracılığıyla veya e-posta gibi yollarla yapılabilir; hangi tarihte tebliğ edildiği, sürenin hesaplanmasında belirleyicidir. Tebliğ tarihine ilişkin belgeleri (imzalı tutanak, noter ihtarnamesi, e-posta) saklamak bu nedenle önemlidir.

İşe iade sürecindeki temel süreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Aşama	Süre	Dayanak
Arabulucuya başvuru	Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay	İş Kanunu m. 20
Arabuluculuk görüşmeleri	Görevlendirmeden itibaren 3 hafta (zorunlu hâllerde en çok 1 hafta uzatılabilir)	7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu m. 3
Dava açma	Son tutanaktan itibaren 2 hafta	İş Kanunu m. 20
Kesin karardan sonra işe başlama başvurusu	Kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü	İş Kanunu m. 21
İşverenin işe başlatması	Başvurudan itibaren 1 ay	İş Kanunu m. 21

7036 sayılı Kanun m. 3 uyarınca arabulucuya başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen sürede zamanaşımı işlemez ve hak düşürücü süreler durur.

Arabulucuya Nasıl Başvurulur?

İşe iade talebinde arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; başvuru arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucuya gidilmeden doğrudan açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir.

Arabuluculuk başvurusu, işçinin yerleşim yerindeki veya işyerinin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Hangi uyuşmazlıklarda arabuluculuğun zorunlu olduğunu zorunlu arabuluculuk hangi davalarda dava şartıdır yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık. Taraflar anlaşırsa uyuşmazlık, mahkeme yerine özel hakeme de götürülebilir.

Arabuluculuk başvurusu ve sonraki dava için fesih bildirimi ile çalışmayı gösteren belgeler hazır tutulmalıdır. Süreler kısa olduğundan belgelerin fesihten hemen sonra toplanması zaman kazandırır.

• Fesih bildirimi ve tebliğ tarihini gösteren belge,
• İş sözleşmesi ve varsa ek protokoller,
• SGK hizmet dökümü (e-Devlet üzerinden alınabilir),
• Son aylara ait ücret bordroları ve banka ödeme kayıtları,
• İşyerindeki çalışan sayısına ilişkin bilgi,
• Feshin gerçek sebebini gösterebilecek yazışmalar ve tanık bilgileri.

Arabuluculuk toplantısına işçi bizzat ya da avukatı aracılığıyla katılabilir. Toplantıda işe başlatma, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı gibi kalemler ayrı ayrı görüşülür; anlaşma sağlanamayan konular son tutanağa yazılır.

Sık yapılan hatalardan biri, işverenle görüşmelerin sürdüğü gerekçesiyle arabuluculuk başvurusunu ertelemektir. İşverenle yapılan gayriresmî görüşmeler bir aylık süreyi durdurmaz. Bir diğer hata ise fesih sebebi olarak bildirilen gerekçeye itiraz edilmeden ibraname veya benzeri belgelerin imzalanmasıdır.

Kimler İşe İade Davası Açabilir?

İş güvencesinden yararlanan işçiler işe iade davası açabilir. İş Kanunu m. 18’e göre bunun için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

• İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor olması,
• İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması,
• İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması,
• Feshin işveren tarafından yapılmış olması.

Bu şartları taşıyan işçinin sözleşmesini fesheden işveren, feshi işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayandırmak zorundadır. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri gibi bazı yöneticiler ise kanun gereği iş güvencesi kapsamı dışında tutulur.

Süre Kaçırılırsa Ne Olur?

Bir aylık arabuluculuk süresi veya iki haftalık dava açma süresi kaçırılırsa işe iade talep etme hakkı kaybedilir. Yerleşik uygulamada bu süreler hak düşürücü süre olarak kabul edilir; yani mahkeme süreyi kendiliğinden dikkate alır ve süre geçtikten sonra yapılan başvuru reddedilir.

Hak düşürücü süre, sona erdiğinde hakkın kendisini ortadan kaldıran süre demektir. Bu nedenle “önce iş arayayım, sonra bakarım” düşüncesiyle beklemek ciddi hak kaybına yol açabilir.

Ancak işe iade süresinin kaçırılması, işçinin diğer alacaklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai veya yıllık izin ücreti gibi alacaklar kendi zamanaşımı sürelerine tabidir. Kıdem tazminatı şartları için kıdem tazminatı nasıl alınır yazımıza göz atabilirsiniz.

Dava Kazanılırsa İşçi Ne Alır?

Feshin geçersizliğine karar verilirse işçi, kesin kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını ister. İşçi bu süre içinde başvurmazsa fesih geçerli bir fesih gibi sonuç doğurur.

İş Kanunu m. 21’e göre:

• İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, işçiye en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı öder.
• Karar kesinleşinceye kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları (boşta geçen süre ücreti) ödenir.
• İşçi işe başlatılırsa, daha önce peşin ödenen ihbar ve kıdem tazminatı bu alacaklardan düşülür.

Tazminatın dört ile sekiz ay arasında hangi tutarda belirleneceği; işçinin kıdemi, fesih sebebi ve somut olayın özelliklerine göre mahkemece takdir edilir.

Sık Sorulan Sorular

İstifa eden işçi işe iade davası açabilir mi?

Kural olarak hayır; işe iade, işveren feshine karşı tanınan bir haktır. Ancak istifanın baskı altında alındığı veya iradeyi yansıtmadığı ileri sürülüyorsa durum ayrıca değerlendirilmelidir.

İşe iade davasında hangi mahkeme görevlidir?

Görevli mahkeme iş mahkemesidir. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde davaya, iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi bakar.

Arabuluculukta anlaşma olursa dava açılabilir mi?

Hayır; arabuluculukta varılan ve anlaşma belgesine bağlanan konular hakkında yeniden dava açılamaz. Bu nedenle anlaşma metninin işe başlatma, boşta geçen süre ve tazminat kalemlerini açıkça içermesi önemlidir.

Belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçi işe iade isteyebilir mi?

Kural olarak hayır; iş güvencesi hükümleri belirsiz süreli iş sözleşmeleri için uygulanır. Ancak belirli süreli sözleşmenin objektif bir neden olmadan zincirleme yapılması hâlinde sözleşme belirsiz süreli sayılabilir.

Avukat Selin Göktepe ile İletişim

İşe iade sürecinde süreler kısa ve kesindir; fesih bildiriminin tebliğ tarihinin doğru belirlenmesi, arabuluculuk başvurusunun zamanında yapılması ve dava açma süresinin takibi hak kaybını önlemek açısından belirleyicidir. İstanbul’da iş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.