ChatGPT ile Yazılan İhtarname Geçerli mi? – 2026 Yapay Zeka Hukuku

İhtarname Nedir ve Hukuken Ne İşe Yarar?

İhtarname, bir kişinin karşı tarafa hukuki bir talebini, uyarısını veya iradesini (örneğin sözleşmeyi feshetme kararını) resmî ve ispatlanabilir biçimde bildirdiği yazılı belgedir. Uygulamada genellikle noter aracılığıyla gönderildiği için “noter ihtarnamesi” olarak da bilinir.

İhtarname, yalnızca bir “hatırlatma mektubu” değildir. Pek çok durumda kanunun bir hakkın doğmasını veya kullanılmasını bağladığı bir ön şarttır. Başlıca işlevleri şunlardır:

• Borçluyu temerrüde düşürmek: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 117/1 uyarınca, muaccel (vadesi gelmiş, istenebilir) bir borcun borçlusu, kural olarak alacaklının ihtarıyla temerrüde (borcunu zamanında ifa etmemiş sayılma durumuna) düşer.
• Sözleşmeden dönme veya fesih için ön şartı yerine getirmek: Karşılıklı borç doğuran sözleşmelerde TBK m. 123 uyarınca borçluya ifa için uygun bir süre verilmesi gerekebilir.
• Kira hukukunda tahliye yolunu açmak: TBK m. 315 (kira bedelinin ödenmemesi) ve m. 352/2 (iki haklı ihtar) gibi düzenlemeler, doğrudan usulüne uygun bir yazılı ihtara dayanır.
• Fesih iradesini belgelemek: TBK m. 348 uyarınca konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.
• Delil oluşturmak: İhtarname, ileride açılacak bir davada neyin, ne zaman ve kime bildirildiğinin en güçlü kanıtlarından biridir.

Görüldüğü gibi ihtarname, çoğu zaman bir davanın temel taşıdır. Temel taşı eğri konursa, üzerine kurulan dava da sağlıklı ilerleyemez.

ChatGPT ile Yazılan İhtarname Hukuken Geçerli mi?

Genel kural olarak evet, geçerli olabilir. Türk hukukunda bir ihtarnamenin metnini kimin kaleme aldığına ilişkin bir şekil şartı bulunmamaktadır. Metni sizin, bir yapay zekâ aracının ya da bir avukatın yazmış olması, belgenin hukuki niteliğini tek başına değiştirmez.

Ancak burada kritik bir yanılgıya dikkat çekmek gerekir: Noterden geçmiş olması, ihtarnamenin içeriğinin doğru olduğu anlamına gelmez. Noter, kural olarak ihtarnameyi düzenleyip muhataba tebliğ eder; metindeki talebin hukuken isabetli olup olmadığını, gerekli sürelerin doğru verilip verilmediğini veya sonuç doğuracak ifadelerin eksik olup olmadığını sizin adınıza denetlemez.

Dolayısıyla asıl soru “ChatGPT ihtarname yazabilir mi?” değil, şudur:

ChatGPT’nin yazdığı ihtarname, somut olayınızda kanunun ve Yargıtay içtihatlarının aradığı tüm unsurları içeriyor mu?

Bu sorunun cevabı ise her dosyada farklıdır ve çoğu zaman yalnızca dava aşamasında, iş işten geçtikten sonra ortaya çıkar.

Yapay Zekâ İhtarnamelerinde En Sık Karşılaşılan 6 Kritik Hata

1. Kanunun Aradığı “Sonuç Cümlesinin” Eksik Olması

Yapay zekâ araçları genellikle kibar ve genel ifadeler kullanır: “Aksi hâlde yasal yollara başvurulacaktır.” Bu cümle kulağa yeterli gelse de bazı ihtarnameler için hukuken yetersizdir.

Örneğin TBK m. 315’e dayanan bir temerrüt ihtarnamesinde, verilen süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşmenin feshedileceğinin açıkça belirtilmesi gerekir. “Yasal yollara başvurulacaktır” ifadesi bu ihtarı karşılamayabilir.

2. Yanlış veya Eksik Süre Verilmesi

TBK m. 315 uyarınca kira bedelini ödemeyen kiracıya verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az 30 gün, ürün kiralarında en az 60 gün, diğer kira ilişkilerinde en az 10 gündür. Yapay zekâ, “makul süre” ya da “7 gün içinde” gibi genel kalıpları kullanabilir veya farklı kira türleri için öngörülen süreleri karıştırabilir.

3. Birbirine Benzeyen Hukuki Kurumların Karıştırılması

Kira hukukunda TBK m. 315 (temerrüt nedeniyle fesih) ile TBK m. 352/2 (iki haklı ihtar nedeniyle tahliye) birbirine çok benzer görünse de şartları ve sonuçları farklıdır. Hangi yolu seçtiğiniz; ihtarnamenin içeriğini, dava açma süresini ve stratejiyi doğrudan belirler. Yapay zekâ, kullanıcının anlattığı olaydan hangi yolun daha avantajlı olduğunu çoğu zaman sorgulamadan, tek bir kalıp üzerinden metin üretir.

4. Güncelliğini Yitirmiş Mevzuata Dayanılması

Yapay zekâ modelleri belirli bir tarihe kadar olan verilerle eğitilir ve mevzuat değişikliklerini her zaman yansıtmayabilir. Somut bir örnek vermek gerekirse: Konut kiralarında yıllık artışı %25 ile sınırlayan geçici düzenleme, 7409 sayılı Kanun ile TBK’ya eklenmiş ve 1 Temmuz 2024 itibarıyla uygulanma süresi sona ermiştir. Bu tarihten sonra hâlâ “%25 sınırına” dayanarak hazırlanan bir ihtarname, hukuki dayanağı olmayan bir talep içerir.

5. Uydurma Kanun Maddeleri ve Yargıtay Kararları (“Halüsinasyon”)

Yapay zekâ araçlarının bilinen bir zaafı, gerçekte var olmayan karar künyeleri veya yanlış madde numaraları üretebilmesidir. Basına yansıyan haberlere göre Ankara’da görülen bir davada, deneyimli bir avukatın yapay zekâ desteğiyle hazırladığı dilekçedeki Yargıtay kararlarının esas ve karar numaralarının hatalı olduğu duruşmada ortaya çıkmış; avukat hakkında hem savcılık hem de baro tarafından soruşturma başlatılmıştır.

Bir meslek mensubunun bile bu riske karşı korumasız kalabildiği düşünüldüğünde, hukuki eğitimi olmayan bir kişinin bu hatayı fark etmesi çok daha güçtür. Hatalı bir dayanak, karşı tarafa ve mahkemeye ciddiyetsiz bir izlenim verir ve talebinizin inandırıcılığını zayıflatır.

6. Aleyhinize Delil Oluşturan İfadeler

En tehlikeli hatalardan biri budur. Yapay zekâ, metni “uzlaşmacı” veya “duygusal” bir dille yazarken farkında olmadan aleyhinize ikrar (kabul) niteliği taşıyan cümleler kurabilir. Örneğin:

• Bir işçinin ihtarnamesinde “bu nedenle işten ayrılmak istiyorum” ifadesi, haklı fesih yerine istifa olarak yorumlanma riskini doğurabilir.
• Bir kiraya verenin ihtarnamesinde “ödemelerdeki küçük gecikmelere bugüne kadar göz yumdum” ifadesi, karşı tarafın savunmasında kullanılabilir.

İhtarname bir kez tebliğ edildikten sonra geri alınamaz; içindeki her kelime dosyada sizin beyanınız olarak kalır.

Yargıtay Kararları ve Sonuçları

Aşağıdaki emsal kararlar, ihtarnamedeki tek bir eksikliğin davanın kaderini nasıl belirleyebildiğini açıkça göstermektedir.

“Dava Açılacaktır” Demek Yetmez: Fesih İradesinin Açıkça Yazılması Gerekir

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/14141, K. 2018/4525

Bu kararda kiraya veren, ödenmeyen kiralar için kiracıya 30 günlük süre vererek ihtarname göndermiş ve ödeme yapılmazsa dava açılacağını, takip başlatılacağını bildirmiştir. Ancak ihtarnamede sözleşmenin feshedileceği ve tahliye davası açılacağı açıkça belirtilmemiştir.

Hukuki gerekçe: Yargıtay, temerrüt nedeniyle tahliye kararı verilebilmesi için ihtarnamede, verilen süre içinde kira ödenmezse sözleşmenin feshedileceğinin açıkça belirtilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Okuyucu için anlamı: Süreyi doğru vermek tek başına yeterli değildir. Yapay zekânın sıklıkla kullandığı “aksi hâlde yasal yollara başvurulacaktır” kalıbı, bu nedenle tahliye talebinizi riske atabilir.

30 Günlük Süre Verilmezse İhtar Hukuki Sonuç Doğurmaz

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2017/2294, K. 2017/6035

Çatılı işyeri niteliğindeki bir kiralananla ilgili bu davada, kiracıya çekilen ihtarnamelerde 30 günlük ödeme süresi verilmemiştir. Yerel mahkeme buna rağmen tahliyeye karar vermiştir.

Hukuki gerekçe: Yargıtay, 30 günlük süre verilmeyen ihtarın hukuki sonuç doğurmayacağını, bu nedenle davanın reddedilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Aynı kararda ihtarnamelerden birinin usulüne uygun tebliğ edilmediği de tespit edilmiştir.

Okuyucu için anlamı: Kanunun öngördüğü asgari süreden kısa bir süre vermek, ihtarnameyi baştan etkisiz hâle getirebilir.

Uzun Süredir Değişmeyen İlke: Talep Doğru Kurulmalıdır

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 1987/2845, K. 1987/3824, T. 30.03.1987

Bu eski tarihli ancak ilkesi bugün de geçerliliğini koruyan kararda, ihtarnamede kiracıdan birikmiş kiraların 30 gün içinde ödenmesi istenmemiş, bunun yerine doğrudan 30 gün içinde taşınmazı boşaltması talep edilmiştir.

Hukuki gerekçe: Yargıtay, temerrüt ihtarının hukuki sonuç doğurabilmesi için istenen kiraların açıkça belirtilmesi, ödeme için yasal sürenin verilmesi ve ödenmezse feshin ve tahliye davasının açılacağının bildirilmesi gerektiğini; bu unsurları taşımayan ihtara dayanılarak tahliye kararı verilemeyeceğini belirtmiştir.

Okuyucu için anlamı: “Evi boşaltın” demek ile “borcunuzu ödeyin, aksi hâlde sözleşmeyi feshedeceğim” demek arasındaki fark, davanın kabulü ile reddi arasındaki farktır.

Her İhtarname Aynı Kurala Tabi Değildir

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2015/12656 (ve aynı yöndeki E. 2014/8591 sayılı dosya)

Bu kararlarda yerel mahkeme, iki haklı ihtar nedeniyle açılan tahliye davasını, ihtarnamelerde 30 günlük süre verilmediği gerekçesiyle reddetmiştir. Yargıtay ise bu yaklaşımı hatalı bulmuştur.

Hukuki gerekçe: Yargıtay, 30 günlük sürenin temerrüde dayalı tahliye davalarında önem taşıdığını; iki haklı ihtar nedenine dayanan tahliye talebinde ise bu sürenin sonucu etkilemediğini belirterek davanın esasının incelenmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Okuyucu için anlamı: Benzer görünen iki kurumun şartları birbirinden farklıdır. Yapay zekânın bu ayrımı somut olaya göre doğru kurması garanti değildir; bu ayrım ise doğrudan dava stratejisini belirler.

İş Hukukunda: Fesih Bildiriminde Yazdığınız Sebebe Bağlısınız

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2006/27000, K. 2007/14111, T. 03.05.2007

Bu kararda Yargıtay, Dairenin kararlılık kazanmış içtihatlarına atıfla fesih bildiriminde bulunan tarafın, bildiriminde gösterdiği nedenle bağlı olduğunu açıkça ifade etmiştir.

Okuyucu için anlamı: Fesih ihtarnamenizde hangi gerekçeyi yazdıysanız, mahkemede kural olarak o gerekçe üzerinden değerlendirilirsiniz. Yapay zekânın genel ya da yanlış bir fesih sebebi yazması, sonradan gerçek ve güçlü gerekçenizi ileri sürmenizi zorlaştırabilir. Bu nedenle 4857 sayılı İş Kanunu m. 24 veya m. 25 kapsamındaki fesih bildirimlerinde gerekçenin doğru bent üzerinden, somut olaylarla kurulması büyük önem taşır.

Uygulamadan Örnek Senaryolar

Aşağıdaki örnekler, uygulamada sık karşılaşılan durumlardan esinlenerek hazırlanmış isimsiz ve varsayımsal senaryolardır.

Senaryo 1: Kiraya Verenin “Kusursuz Görünen” İhtarnamesi

Bay A., kiracısının üç aydır kira ödemediğini bir yapay zekâ aracına anlatır ve bir ihtarname hazırlatır. Metin oldukça resmîdir: borç tutarı yazılmış, 30 gün süre verilmiş ve “aksi hâlde hakkınızda yasal işlem başlatılacaktır” denmiştir. Bay A. ihtarnameyi noterden gönderir ve süre dolunca tahliye davası açar.

Yargılama sırasında kiracı vekili, ihtarnamede sözleşmenin feshedileceğinin açıkça belirtilmediğini ileri sürer. Somut olayın özelliklerine göre bu itiraz, yukarıda aktarılan Yargıtay içtihatları çerçevesinde davanın reddine yol açabilir. Bay A. bu durumda yeni bir ihtarname göndermek, yeniden süre beklemek ve aylarını kaybetmek zorunda kalabilir.

Senaryo 2: İşçinin İyi Niyetli Ama Riskli İfadesi

Bayan B., dört aydır maaşının düzenli olarak geç ödendiğini ve fazla mesai ücretlerinin hiç ödenmediğini belirterek yapay zekâdan “işten ayrılma ihtarnamesi” ister. Üretilen metinde “bu koşullarda çalışmaya devam edemeyeceğimden istifamı sunuyorum” ifadesi yer alır.

Oysa ücretin ödenmemesi, 4857 sayılı İş Kanunu m. 24/II-e kapsamında işçiye haklı fesih imkânı tanıyabilir ve haklı fesih hâlinde işçi, şartları varsa kıdem tazminatına hak kazanabilir. “İstifa” kelimesi ise işverenin elinde, işçinin haklı bir neden olmaksızın ayrıldığı savunmasını güçlendiren bir delile dönüşebilir. Bu tek kelime, hakimin takdir yetkisi dahilinde yapılacak değerlendirmede sonucu doğrudan etkileyebilir.

Senaryo 3: Yapay Zekânın Doğru Kullanımı

Bay C., ticari alacağı için ihtarname göndermeden önce yapay zekâyı yalnızca olayların kronolojisini ve belgelerin listesini düzenlemek için kullanır. Ardından bu taslakla bir avukata başvurur. Avukat, alacağın muaccel olup olmadığını, faiz başlangıç tarihini ve sonraki icra takibini dikkate alarak ihtarnameyi yeniden kurgular.

Bu senaryoda yapay zekâ, zaman kazandıran bir yardımcı rolündedir; hukuki strateji ve nihai metin ise bir uzmanın denetiminden geçmiştir. Göktepe Hukuk Bürosu olarak da yapay zekânın bu şekilde, bilinçli ve sınırlı kullanımının süreci hızlandırabileceğini düşünüyoruz.

Yapay Zekâ ile Taslak Hazırladıysanız Kontrol Listesi

Bir taslak hazırladıysanız, noter kapısına gitmeden önce en azından aşağıdaki soruları sorun:

1. Hukuki dayanak doğru mu? Metinde atıf yapılan kanun maddeleri gerçekten var mı ve güncel mi? Madde numaralarını resmî kaynaklardan (örneğin mevzuat.gov.tr) kontrol ettiniz mi?
2. Süre doğru mu? Kanunun öngördüğü asgari süre verildi mi? Sürenin başlangıcı (tebliğ tarihi) dikkate alındı mı?
3. Sonuç açıkça yazılmış mı? Süre içinde talep yerine getirilmezse ne olacağı (fesih, tahliye, dönme, tazminat) açık ve net biçimde belirtildi mi?
4. Talep somut mu? Borç tutarı, ilgili dönemler, hesap bilgileri ve taşınmaz/sözleşme bilgileri eksiksiz mi?
5. Aleyhinize bir ifade var mı? Metinde kabul, vazgeçme, istifa veya “göz yumma” anlamına gelebilecek bir cümle bulunuyor mu?
6. Muhatap ve adres doğru mu? Tebligatın usulüne uygun yapılabilmesi için muhatabın adı ve güncel adresi doğru yazıldı mı?
7. Kişisel veriler korunuyor mu? Taslak hazırlarken yapay zekâ aracına karşı tarafın T.C. kimlik numarası gibi kişisel verilerini girmeden önce, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu açısından gerekli özeni gösterdiniz mi?
8. Sonraki adım planlandı mı? Bu ihtarnameden sonra dava, icra takibi veya zorunlu arabuluculuk sürecinden hangisine gidileceği ve buna ilişkin süreler belirlendi mi?

Bu sorulardan herhangi birine kesin bir “evet” diyemiyorsanız, ihtarnameyi göndermeden önce bir hukukçuya göstermeniz yerinde olacaktır.

Hangi Durumlarda Mutlaka Hukuki Destek Alınmalı?

Her ihtarname aynı risk düzeyini taşımaz. Ancak aşağıdaki durumlarda bir avukatla çalışmak, telafisi güç hak kayıplarını önleme bakımından genellikle büyük önem taşır:

• Tahliye amaçlı ihtarnameler (TBK m. 315, m. 350, m. 352)
• İş sözleşmesinin feshine ilişkin ihtarnameler (4857 sayılı İş Kanunu m. 24, m. 25)
• Hak düşürücü sürelere bağlı bildirimler (örneğin haklı fesih hakkının, 4857 sayılı Kanun m. 26 uyarınca öğrenmeden itibaren 6 iş günü ve her hâlde 1 yıl içinde kullanılması gerekir)
• Yüksek tutarlı ticari alacaklar ve sözleşmeden dönme bildirimleri
• Karşı tarafın avukatla temsil edildiği veya uyuşmazlığın davaya dönüşmesinin kuvvetle muhtemel olduğu durumlar

Ayrıca belirtmek gerekir ki 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35 uyarınca kanun hükümleri hakkında mütalaa vermek ve adli işlere ait evrakı düzenlemek avukatlara ait bir görevdir. Bu düzenleme, hukuki belgelerin hazırlanmasında uzmanlığın neden önemsendiğini de ortaya koymaktadır.

Göktepe Hukuk Bürosu olarak, elinizde yapay zekâ ile hazırlanmış bir taslak olsa dahi bu taslağı somut olayınıza göre değerlendirmek, eksikleri tamamlamak ve sürecin sonraki aşamalarını birlikte planlamak için yanınızdayız.

Yapay Zekâ Bir Araçtır, Hukuki Strateji Değildir

ChatGPT ve benzeri araçlar, bir ihtarnamenin dilini ve biçimini oldukça başarılı şekilde üretebilir. Ancak bir ihtarnamenin hukuki gücü; doğru kurumun seçilmesine, kanunun aradığı unsurların eksiksiz yer almasına, sürelerin doğru hesaplanmasına ve aleyhe ifadelerden kaçınılmasına bağlıdır.

Yargıtay kararlarının da gösterdiği üzere, “Fesih edilecektir” yerine “yasal yollara başvurulacaktır” yazmak ya da 30 gün yerine daha kısa bir süre vermek, haklı bir talebin reddedilmesine yol açabilir. Hukukta her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, özellikle sonuç doğuracak bildirimlerde taslağı yapay zekâya, son sözü ise uzmana bırakmak en güvenli yaklaşım olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

ChatGPT ile yazılan ihtarname noterden gönderilebilir mi?

Evet. Metnin kimin tarafından yazıldığına ilişkin bir şekil şartı yoktur; ChatGPT ile hazırlanan bir ihtarname noter aracılığıyla gönderilebilir. Ancak noter, kural olarak ihtarnamenin hukuki içeriğinin doğruluğunu denetlemez. İçerikteki eksik veya hatalı ifadelerin sorumluluğu gönderen kişiye aittir.

Yapay zekâ ile yazılan ihtarname mahkemede geçerli sayılır mı?

İhtarnamenin geçerliliği, yazarına göre değil, içeriğine göre değerlendirilir. Kanunun aradığı süre, talep ve sonuç unsurlarını eksiksiz içeren bir ihtarname, kural olarak hukuki sonuç doğurabilir. Bu unsurlardan biri eksikse, yazanın kim olduğundan bağımsız olarak ihtarname etkisiz kalabilir.

Kira ihtarnamesinde kiracıya kaç gün süre verilmelidir?

TBK m. 315 uyarınca kira bedelini ödemeyen kiracıya verilecek süre, konut ve çatılı işyeri kiralarında en az 30 gündür. Ürün kiralarında bu süre en az 60 gün, diğer kira ilişkilerinde ise en az 10 gündür. İhtarnamede ayrıca süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşmenin feshedileceği açıkça belirtilmelidir.

Hatalı bir ihtarname gönderdiysem ne yapabilirim?

Somut olayın özelliklerine göre, eksikleri giderilmiş yeni bir ihtarname gönderilmesi mümkün olabilir. Ancak yeni ihtarname ile birlikte sürelerin yeniden başlayacağını ve önceki metindeki ifadelerin dosyada kalmaya devam edeceğini unutmamak gerekir. Bu nedenle ikinci ihtarnameden önce bir avukattan hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.